MIND HUNTER

Business Angels

Wat is een business angel?
(uit de BAN uitgave Hoe vind ik een investeerder)

De term business angel is terug te voeren op de Amerikaanse musicalindustrie in de jaren twintig van de vorige eeuw. Business angel of angel investor refereert aan rijke particulieren die geld investeerden in de grote musicals die toen op Broadway draaiden. Daarbij ging het veel investeerders niet alleen om rendement, maar waren ze heimelijk ook op zoek naar een vleugje glamour in hun leven. Later werd de term business angel gebruikt in de context van het financieren van ondernemingen in de startfase. De eerste generatie particuliere investeerders bestond vooral uit succesvolle softwareondernemers die tijdens de automatiseringsboom hun bedrijf goed wisten te verkopen. De afgelopen vijftien jaar zijn daar nog enkele duizenden ondernemers bijgekomen. Naast succesvolle ict- en internetondernemers zijn dat vooral babyboomers die ruim voor hun pensioen het (familie)bedrijf van de hand hebben gedaan. Alles bij elkaar telt Nederland op dit moment naar schatting tweeduizend actieve informals die 1,5 à 2 miljard euro hebben geïnvesteerd. Naast deze actieve informals zijn er bij benadering nog zo’n 5.000 à 10.000 potentiële angels (ook wel virgin angels genoemd), die wel het geld en de achtergrond hebben, maar nog niet actief hebben geïnvesteerd.

Er zijn verschillende pogingen gedaan om tot een definitie van het begrip business angel te komen. Je zou kunnen zeggen dat een business angel een vermogende particulier is (meestal een ex-ondernemer die zijn bedrijf heeft verkocht) die een gedeelte van zijn geld actief investeert in veelbelovende bedrijven in ruil voor aandelen, een achtergestelde lening of een combinatie van beide. Daarbij gaat het bij een business angel altijd om zijn eigen geld. Per investering gaat het om bedragen tussen de 50.000 en 500.000 euro. Business angels hebben echter meer te bieden dan hun financiële inbreng alleen.

Praktijkervaring

De meeste business angels hebben zelf al vele jaren ervaring met het ondernemen en het opzetten van nieuwe bedrijven. Ze kennen de valkuilen en weten waar je op moet letten bij de bedrijfsvoering. Vooral voor jonge ondernemers is dat een nuttige en waardevolle aanvulling.

Branchekennis

Business angels investeren vaak in de branche waarin ze zelf actief zijn geweest. Daardoor kunnen ze goed inschatten wat het potentieel is van de onderneming waarin ze investeren. Ook zijn ze op de hoogte van de ontwikkelingen

in die branche.

Motieven om te investeren

De belangrijkste reden waarom een business angel in een bedrijf investeert is het behalen van financieel rendement. Het gaat in de eerste plaats om geld verdienen en in dat opzicht is er geen enkel verschil tussen business angels en

andere investeerders, zoals participatiemaatschappijen of beleggingsfondsen. Maar er zijn wel degelijk verschillen. Uit diverse onderzoeken komt namelijk naar voren dat business angels naast rendement ook gevoelig zijn voor andere,

meer persoonlijke motieven.

De fun van het ondernemerschap

De meeste business angels zijn zelf ondernemer geweest en zijn een beetje verslaafd aan de kick van iets nieuws beginnen en het aangaan van competitie met andere partijen. Ze vinden het leuk om een bedrijf mee op te bouwen.

Maatschappelijke betrokkenheid

Veel informals zijn maatschappelijk betrokken en voelen een zekere verantwoordelijkheid om iets terug te doen voor hun naaste omgeving.

Behoefte om erbij te horen

Vooral voor de oudere informals is het investeren in jonge bedrijven een manier om betrokken te blijven bij het ondernemerswereldje en het sociale netwerk dat daaraan verbonden is. Zo voorkomen ze dat ze in een zwart gat vallen.

Behoefte om te blijven leren

De meeste informals zijn actieve en nieuwsgierige mensen met de behoefte om te blijven leren en zich verder te ontwikkelen. Persoonlijke betrokkenheid is het meest typerende kenmerk van een business angel. Dit geldt zowel voor zijn

werkrelatie met u als ondernemer, als voor zijn motivatie om te investeren. Het feit dat business angels met hun eigen, zuurverdiende geld investeren maakt wel dat ze emotioneel kunnen reageren. Dat kan zowel positief, enthousiast

en trots zijn als succes wordt behaald, maar ook negatief, geïrriteerd en boos als het niet goed gaat. Kortom, emoties zijn een belangrijk aspect om rekening mee te houden in de relatie met een investeerder.

Investeringscriteria

Business angels investeren in een breed scala van branches en bedrijven. Dat gaat van software en medische apparatuur tot online webshops of een keten van hippe koffiewinkels. Bij de keuze van hun investeringen laten veel investeerders zich leiden door hun buikgevoel en de aanwezigheid van een persoonlijke klik met de ondernemer. De vent is belangrijker dan de tent, is een veelgehoorde investeerderwijsheid. Vooral als het gaat om bedrijven die in de vroege startfase zitten is dat vaak het enige waar een investeerder op af kan gaan.

Sexy business

Naast serieuze investeringscriteria zijn business angels ook gevoelig voor leuke extra’s die een investering met zich meebrengt. Denk aan een wijnboerderij, een restaurant, of een strandtent. Altijd leuk om over te praten, bovendien is de investeerder verzekerd van een kistje wijn, de beste tafel of de mooiste ligplaats.

Voor zover business angels wel een lijstje met investeringscriteria hanteren worden, naast de persoonlijkheid en (commerciële) capaciteiten van de ondernemer, de volgende zaken vaak genoemd die van invloed zijn op de investeringsbeslissing.

Rendement

De belangrijkste voorwaarde om te investeren is dat er binnen een termijn van drie tot zeven jaar (langer kan ook) een rendement valt te behalen van gemiddeld zo’n 20% à 30% per jaar.

Ontwikkelfase

Business angels investeren vooral in de (pre-)start- en snelle groeifase omdat ze dan zowel financieel als voor wat betreft hun inbreng van kennis, ervaring en netwerk de meeste toegevoegde waarde bieden.

Investeringsbedrag

Zolang het een individuele investeerder betreft gaat het in de regel om bedragen tussen de 50.000 en 500.000 euro per investering, gemiddeld meestal zo’n 150.000 euro.

Innovatief product

Het bedrijf heeft bij voorkeur een innovatief, nieuw product of dienst met goede marktperspectieven en een duidelijk onderscheidend concurrentievoordeel. Bij voorkeur zijn er patenten aanwezig.

Groeimarkt

De markt waarop het bedrijf actief is moet voldoende ‘emerging’ kenmerken hebben, dus voldoende marktomvang en groeipotentieel.

 Exit-strategie

Business angels willen hun investering verzilveren via een exit. Bij voorkeur door hun aandeel te verkopen aan een externe (strategische) partij. Dus kijken ze met name naar bedrijven die zich kunnen ontwikkelen tot een aantrekkelijke overnamekandidaat.

Samengevat zijn particuliere investeerders vooral op zoek naar jonge, startende bedrijven met een onderscheidend product, bij voorkeur in een groeimarkt, die binnen een aantal jaren – liefst internationaal – kunnen uitgroeien naar een omzet van minimaal vijf miljoen euro.

Een veel gehoorde klacht onder investeerders is dat de meeste ondernemersplannen die zij onder ogen krijgen slecht onderbouwd zijn en vooral te weinig ambitie hebben. Geld is geen enkel probleem, maar waarom zou iemand twee ton riskeren voor een bedrijf dat wellicht prima in het levensonderhoud van een ondernemer voorziet, maar daarnaast nauwelijks extra waarde creëert voor de aandeelhouders?

Behalve individueel opereren de meeste business angels steeds vaker in groepsverband. Enerzijds geeft dit een grotere financiële armslag en kunnen kennis en ervaring met elkaar worden gedeeld en uitgewisseld. Anderzijds is het gemakkelijker om interessante bedrijven te vinden en kunnen risico´s beter worden gespreid. Vooral de hoeveelheid en kwaliteit van het aantal businessplannen en participatievoorstellen (dealflow) is voor veel informals reden om zich aan te sluiten bij een investeerdersnetwerk. In de praktijk zijn veel business angels daarom zelfs lid van meerdere netwerken. Afhankelijk van het soort netwerk is de samenwerking tussen informal investors meer of minder geformaliseerd. In de eenvoudigste variant van cofinanciering is er sprake van een groep of syndicaat waarbij een lead-investor het voortouw neemt. Hij neemt het grootste deel van de investering voor zijn rekening en gaat vervolgens op zoek naar andere co-investors die met hem mee willen doen. Dat kunnen andere informal investors zijn, maar bijvoorbeeld ook een participatiemaatschappij. Een andere, steeds meer voorkomende vorm is die van het business angelnetwerk. Nederland telt op dit moment 12 business angel netwerken (BAN) die zich gezamenlijk weer hebben georganiseerd in Business Angel Netwerk Nederland (BANN). De meeste van deze angelnetwerken komen maandelijks bij elkaar. Vaak wordt zo’n bijeenkomst afgesloten met een diner waarbij enkele ondernemers hun businessplan of participatievoorstel mogen pitchen. Afhankelijk van de belangstelling kunnen vervolgens een of meerdere individuele informals besluiten om op een voorstel in te gaan. De meest vergaande en geformaliseerde variant van samenwerking is die waarbij een groep informal investors met elkaar een eigen investeringsfonds vormt. Bij zo’n investeringsfonds wordt meestal bij meerderheid van stemmen beslist of er wel of niet (collectief) wordt geïnvesteerd in een aangeboden propositie. Vervolgens wordt per participatie vanuit het investeringsnetwerk een vaste contactpersoon voor de ondernemer aangewezen en neemt iemand uit het netwerk plaats in de raad van commissarissen of raad van advies.

Dit is een gedeelte uit het boek Hoe vind ik een investeerder? Een uitgave van BAN (Business Angel Network) Nederland. Wij kunnen u het volledige electronische exemplaar gratis aanbieden.

Een andere interessante uitgave van BAN Nederland is het Handboek Informal Investment. Ook hier kunnen wij u het volledige electronische exemplaar gratis aanbieden.